• 23 февраля, 2026 10:17 дп

КОНСТИТУЦИЯ: ЕСКІ ЖӘНЕ ЖАҢА НҰСҚАНЫҢ САЛЫСТЫРМАЛЫ СИПАТТАМАСЫ

Автор:admin

Фев 23, 2026

 

Қазақстан Республикасының жаңа Конституциясы мемлекеттік саясаттың мазмұны мен басымдықтарын жаңаша айқындап, құқықтық жүйенің философиялық негіздерін қайта қарастыруды көздейді. Құжаттың мазмұнында ескі және жаңа ұстанымдардың айырмашылығы айқын көрініс табады.

Ескі нұсқада мемлекетке басымдық беріліп, «адам мемлекет үшін» деген ұстаным алға шықты. Негізгі кепілдіктер көбіне қасаң тұжырымдармен шектеліп, міндеттемелер декларативті сипатта болды. Азаматтардың қатысуы тек сайлау арқылы, ара-тұра жүзеге асырылатын тетіктермен шектелді. Меншікті қорғау мәселесінде тепе-теңдік қағидаты толық сақталмады. Жалпы тәсіл 1990-шы жылдарға тән бейтарап сипатта қалыптасты.

Ал жаңа нұсқада басымдық түбегейлі өзгеріп, «мемлекет адам үшін» қағидаты негізге алынды. Адам құқықтары абсолютті өмір сүру құқығымен толықтырылып, «Миранда ережесі» және цифрлық жеке өмір құқығы секілді нормалар енгізілді. Бұл азаматтардың құқықтық қорғалу деңгейін нақты тетіктер арқылы күшейтуге бағытталған.

Сонымен қатар, азаматтардың қатысу тетіктері кеңейтіліп, тұрақты диалог қағидаты бекітілді. Бұл бағытта Халық кеңесі мен кері байланыс құралдары маңызды рөл атқарады. Әлеуметтік саясатта адам капиталының дамуына, экологияға және мұқтаж жандарға көмек көрсетуге басымдық беріледі.

Экономикалық салада бизнестің әлеуметтік жауапкершілігі мен игіліктерді әділ бөлу қағидаты айқындалды. Ал бірегейлік мәселесінде Ұлы даланың мұрасына сүйену және жауапкершілікті патриотизм ұстанымы негізге алынды.

Осылайша, жаңа Конституцияның философиясы адам құқықтарын қорғауды, азаматтардың белсенді қатысуын, әлеуметтік әділеттілікті және ұлттық құндылықтарды нығайтуды басты бағдар ретінде белгілейді.

Автор: admin