2025 жылы Түркістан облысында жасыл экономиканы дамыту саласында нақты әрі ауқымды қадамдар жасалды. Бұл аймақ елдің «жасыл экономикаға» өту стратегиясының маңызды нүктесіне айналып, экологиялық тұрақтылық пен энергия тиімділігі бағытында бірқатар нақты жобаларды іске асырды.
Желілерді жаңғырту және инфрақұрылымдық жаңарту
Түркістан облысы электр желілерін модернизациялау бойынша үлкен реформаны бастады. Жергілікті билік «Тарифті инвестицияға айырбастау» бағдарламасы аясында шамамен 6,9 млрд теңгеге электр желілерін жаңарту жобаларын іске қосты. Мысалы, Төлеби ауданында 110 кВ желілеріндегі ескі қорғасын сымдарды заманауи, жоғары температураға төзімді сымдарға ауыстыру жұмыстары жүргізіліп жатыр. Бұл шаралар энергия шығынын төмендетуге, электрмен жабдықтау сенімділігін арттыруға бағытталған және өңірдің энергетикалық каркасын жаңғыртудың негізін қалайды.
Мектептердегі жасыл энергетика жобалары
Ең ерекше әрі айқын экологиялық бастамалардың бірі – Eni компаниясы мен БҰҰ Даму бағдарламасының бірлескен жобасы: Түркістан қаласындағы мектептерге арналған энергия тиімділігін арттыру. Жоба аясында мектептің шатырында қуаты 50 кВт болатын күн панельдері орнатылды. Бұл панельдер мектептің жылыту, жарықтандыру және су жылыту қажеттілігін қамтамасыз етіп қана қоймай, көміртегі шығарындыларын да айтарлықтай төмендетеді. Бастама жергілікті тұрғындарға жасыл энергияның артықшылықтарын көрсетуге мүмкіндік береді және басқа да қоғамдық нысандар үшін үлгі.
«Жасыл экономика» индикаторларын өңірлік даму жоспарына енгізу
2024–2025 жылдары Қазақстан Үкіметі жасыл экономика индикаторларын өңірлік даму жоспарларына енгізу жөнінде тапсырмалар берді. Ал Премьер‑министр Олжас Бектенов «жасыл» көрсеткіштерді өңірлік жоспарларға бекіту керек екенін айтқан еді. Бұл Түркістан өңірі үшін жасыл жобаларды басымдыққа алу мүмкіндігін тудырады — энергияны үнемдеу, экологиялық инфрақұрылымды дамыту және жаңартылатын энергия көздерін кеңінен енгізу.
Жаңартылатын энергия көздерін дамыту жоспары
Қазақстанда жалпы жаңартылатын энергия көздеріне талпыныс артып келеді: 2025 жылға дейін қосымша 218 МВт қуаты бар ЖЭК жобаларын іске қосу жоспарланып отыр. Бұл сома 96 млрд теңгеге жуық инвестицияны талап етеді және шамамен 845 жаңа жұмыс орнын құруға мүмкіндік береді. Түркістан облысында да электр желілерін жаңарту және жаңартылатын энергия жобаларына қатысу осы ұлттық міндеттермен үйлесіп отыр.
Желілерді жаңғырту арқылы тұрақты энергия қамтамасыз ету
«Оңтүстік Жарық Транзит» ЖШС‑нің директоры Айдар Махамбет журналистерге, облыстың 12 ауданында 90 км‑ге жуық желілер реконструкцияланып, «жоғары температураға төзімді» сымдар орнатылды деп айтқан болатын. Аталмыш желілерді жаңарту электр беру сапасын жақсартып қана қоймай, энергияны жоғалту мөлшерін азайтып, өңірде «жасыл» энергетикалық каркасты нығайтуға ықпал етеді.
Есептер мен бағалау
Экологиялық есептерге сәйкес, Түркістандағы жасыл инфрақұрылым жобаларының бірі – мектептегі күн панельдері арқылы алынатын электр энергиясы экологиялық пайданың нақты мысалы. Сонымен бірге, инфрақұрылымдық желілерді жаңғырту маңызды жеңілдік пен сенімділікті қамтамасыз етеді, бұл өңірдің энергия шығындарын төмендетуге мүмкіндік береді. Арнайы жасыл көрсеткіштерді енгізу – өңір үшін стратегиялық қадам, себебі ол жасыл жобалардың бюджетте prioritетке енуін және ұзақ мерзімді қолдауды қамтамасыз етеді.
Эксперттер болжамы және келешек перспективасы
Сала сарапшылары Түркістандағы жасыл бағыттағы бастамаларды оң бағалайды. Егер желілерді жаңғырту, мектептерге күн панельдерін орнату және жасыл жобаларды қаржыландыру жалғаса берсе, облыстың көміртегі шығарындылары айтарлықтай төмендеуі мүмкін. Осы стратегияны жалғастыру арқылы Түркістан облысы Қазақстанда жасыл экономика үлгісіндегі өңірге айналуы мүмкін. Бұл жасыл технологияларға қаржы тарту, экологиялық жобаларды іске асыру мен тұрақты даму бағытындағы бастамаларды күшейтуге жол ашады.
2025 жылы Түркістан облысы жасыл экономика саласында нақты ілгерілеушілікке ие болды: электр желілерін модернизациялау, мектептерді күн энергиясымен жабдықтау, жасыл индикаторларды өңірлік жоспарларға енгізу — осының бәрі экология мен экономиканың үйлесімді дамуына ықпал етеді. Жасыл бағыттағы бұл шешімдер тек бүгінгі күн үшін ғана емес, келешек ұрпақ үшін де маңызды.
JSK Enter Media