Қазақстан экономикалық дамудың жаңа кезеңіне қадам басқан сайын, отандық өнімнің сапасын арттыру мәселесі бұрынғыдан да өзекті болып отыр. Әлемдік нарықтағы бәсеке күшейген, тұтынушы талғамы өзгерген заманда елдің экспорттық әлеуеті мен ішкі нарықтағы орнықтылығы тікелей сапа стандарттарына байланысты. Сарапшылардың пікірінше, Қазақстан өнімдерінің техникалық талаптарға сәйкестігі, қауіпсіздігі және инновациялық сипаттары ел экономикасының ұзақ мерзімді тұрақтылығын айқындайды.
Сапаны жоғарылатудың негізгі тетіктерінің бірі – өндірістегі технологиялық жаңғыру. Экономист-талдаушы Ж.Нұрлыбаев: «Қазақстандық өнімнің бәсекеге қабілеттілігі технологиялық деңгейге тәуелді. Заманауи жабдық, тиімді логистика және сертификаттау жүйесі болмаса, өнімнің сапасын арттыру қиын» деп атап өтеді. Оның айтуынша, аграршаруашылықтан бастап, жеңіл өнеркәсіпке дейінгі барлық секторда сапа менеджменті жүйесін жетілдіру қажет.
Осы тұрғыдан алғанда, Түркістан өңірінің дамуы ерекше назар аударады. Соңғы жылдары Түркістан облысы өндіретін өнімдердің түрі көбейіп, сапасы жақсара бастады. Индустриалды аймақтарда ашылған жаңа кәсіпорындар өңірді тек ауыл шаруашылығы емес, өңдеу және қайта өңдеу салалары бойынша да маңызды орталыққа айналдырып келеді. Түркістанның климаты мен еңбек ресурсы оны агроөнеркәсіптің табиғи базасы ретінде тануға мүмкіндік береді.
Агроэкономика мамандарының айтуынша, Түркістандық өнімдердің артықшылығы – экологиялық тазалығы мен табиғи шикізатқа негізделуі. Өңірде бақша өнімдері, жеміс-жидек, дәнді дақылдар, мал шаруашылығы өнімдері көптеп шығарылады. Қазірдің өзінде олар ішкі нарықта үлкен сұранысқа ие. Дегенмен, сарапшылар шикізатты дайын өнімге айналдыру деңгейін көтеру қажет екенін айтады. Мысалы, экономист Г.Төлебаева: «Түркістан өнімдерінің сапасын арттыру үшін өңдеу үлесін көбейту қажет. Қосылған құны жоғары өнім – өңір экономикасының болашағы» дейді.
Соңғы бес жылда Түркістанда азық-түлік өнімдерін өңдейтін кәсіпорындар саны көбейіп, сүт, ет, көкөніс консервілері, ұн өнімдері және табиғи сусындар өндірісі жандана түсті. Бұл өнімдер Қазақстанның өзге өңірлеріне ғана емес, көрші Өзбекстан, Қырғызстан нарықтарына да шыға бастады. Түркістан кәсіпкерлерінің экспортқа шығу белсенділігі артып, өңірдің экономикалық дербестігі нығайып келеді.
Отандық өнім сапасын арттыруда стандарттау мен сертификаттау маңызды рөл атқарады. Түркістандағы жаңа өндіріс орындары ISO және HACCP стандарттарын енгізіп, халықаралық талаптарға бейімделуде. Сарапшылар бұл үрдіс өңір өнімдерінің алдағы уақытта түркі елдері мен Таяу Шығыс нарықтарына шығуына мүмкіндік береді деп болжайды.
Сонымен қатар, Түркістан өнімдерінің әртараптануы ішкі бәсекені күшейтіп, қазақстандық өнім сапасын арттыруға жанама түрде ықпал етеді. Жергілікті кәсіпкерлер арасындағы жарыс өнімдердің орауы, сақтау сапасы, нарықтағы позициясы және бренд қалыптастыру бағытында жаңашылдық туғызады. Бұл тұтынушылар үшін де тиімді, өйткені нарықтағы таңдау кеңейеді.
Қалай айтсақ та Қазақстандық өнім сапасын арттыру – стратегиялық міндет. Бұл жолда Түркістан өңірі маңызды үлес қосып отырғаны айқын. Өнімдердің әртараптануы, өңдеу саласының дамуы және экспортқа шығу мүмкіндіктерінің кеңеюі ел экономикасының бәсекеге қабілеттілігін арттырмақ. Ал Түркістан алдағы жылдары Қазақстанның жоғары сапалы, экологиялық таза және нарықтық сұранысы жоғары өнімдер шығаратын орталықтардың бірегейі болады деген сенімдеміз.
JSK Enter Media