Түркістан–мәдени дипломатияның аймақтағы басты орталығына айналған ерекше қала ма? Соңғы жылдары өңірде халықаралық мәдени форумдар, ғылыми симпозиумдар, өнер фестивальдері жиі ұйымдастырылып, қаланың әлемдік деңгейдегі рухани бренд ретінде қалыптасуына мүмкіндік туды. Түркістанда жүзеге асып жатқан мәдени дипломатия Қазақстанның сыртқы саяси бағытындағы «жұмсақ күш» стратегиясын күшейтеді және түркі интеграциясына серпін береді.
Рухани мұра арқылы халықаралық байланыстарды нығайту
Қожа Ахмет Ясауи кесенесі – ЮНЕСКО-ның дүниежүзілік мұралар тізіміне енген нысан. Бұл мәртебе Түркістанды халықаралық ғылыми және мәдени қауымдастықтар назарындағы басты орталыққа айналдырды. Жыл сайын Түркия, Әзірбайжан, Өзбекстан, Қырғызстан және басқа да елдердің тарихшылары мен теологтары Түркістанға арнайы келіп, ортақ мәдени-рухани тарихты зерттеуге үлес қосады. Ясауи мұрасы мәдени дипломатияда «рухани көпір» рөлін атқарып, түркі әлемін біріктіретін идеялық платформа қалыптастырып отыр. Бұл – Қазақстанның халықаралық беделін арттыратын маңызды фактор.
Түркі интеграциясындағы Түркістанның орны
Түркі мемлекеттері ұйымының (ТМҰ) мәдени іс-шаралары, жастар форумдары және өнер фестивальдері Түркістанда жиі өткізіледі. Мәселен, «Түркі әлемінің мәдени астанасы» жобасы аясында қалада ондаған шығармашылық бағдарлама ұйымдастырылып, түркі елдерінен келген делегаттар мәдени байланыстарды нығайтты. Бұл іс-шаралар: ортақ тарих пен мәдени кодты жандандыруға; түркі халықтары арасындағы рухани бірлікті нығайтуға; аймақты халықаралық мәдени туризм орталығына айналдыруға ықпал етті.
Туризм және мәдени дипломатия
Түркістанның жаңа келбеті – халықаралық туризмнің дамуына да жол ашты. «Керуен сарай» туристік кешені, Жібек жолы бойындағы қайта жаңғыртылған нысандар, қаланың жаңа мәдени орталықтары әлемдік туристік қауымдастықтың назарын аударды.
Туризм арқылы мәдени дипломатия бірнеше бағытта іске асады: шетелдік қонақтарға ұлттық өнер, қолөнер, дәстүрлі музыка таныстырылады; этнографиялық көрмелер арқылы Қазақстанның тарихи көпқырлылығы көрсетіледі; халықаралық блогерлер мен журналистер үшін арнайы ақпараттық турлар ұйымдастырылады. Бұл бағыттар Түркістанды мәдени коммуникация алаңына айналдырып, Қазақстанның позитивті халықаралық имиджін күшейтеді.
Жастар арасындағы мәдени дипломатия
Түркістандағы университеттерде шетелдік студенттер саны артып келеді. Олардың көпшілігі Түркия, Өзбекстан, Түрікменстан, Қырғызстан және Иран сияқты елдерден келеді. Жастар арасындағы мәдени алмасу – ұзақ мерзімді дипломатиялық байланыстардың негізі. Студенттік деңгейдегі дипломатия: мәдени фестивальдер, тілдік курстар, ортақ ғылыми жобалар, еріктілер қозғалыстары арқылы дамып жатыр. Бұл жастардың бір-бірінің мәдениетін тануына, бірлік сезімін күшейтуге, ортақ құндылықтарды тереңірек түсінуге мүмкіндік береді.
Мәдени дипломатияның өңірлік дамуға әсері
Түркістан қаласының халықаралық мәдени орталыққа айналуы өңірге: инвестиция тартуға, инфрақұрылымды дамытуға, туризм индустриясын күшейтуге, жаңа жұмыс орындарын ашуға ықпал етті.
Инфрақұрылымдық серпіліс мәдени дипломатияның тікелей нәтижесі ретінде қарастырылады. Қала тек рухани астана емес, сонымен бірге Қазақстанның мәдени дипломатия стратегиясын іске асырушы мекенге айналды.
Түркістандағы мәдени дипломатия Қазақстанның халықаралық аренадағы беделін нығайтып қана қоймай, елдің рухани негізін заманауи деңгейде қайта танытудың маңызды құралы. Түркістан аймағы түркі әлемін біріктіруші, мәдени диалогты күшейтуші, халықаралық туристік және ғылыми байланыстарды дамытушы стратегиялық орталыққа айналды. Бұл тамаша үрдіс болашақта да жалғаса бермек, себебі Түркістан — тарихи мұра мен заманауи даму үйлескен, мәдени дипломатияның табиғи эталонына айналуға бекінген.
JSK Enter Media