Рухани астана мәртебесіне сай мәдени-азаматтық насихаттың өңірлік үлгісі
2025 жыл Қазақстан Республикасы үшін мемлекеттік рәміздерге деген құрметті арттыру бағытында жаңа кезең болды. Бұл үрдісте ерекше көзге түскен өңірдің бірі — Түркістан қаласы. Жаңа ғасырдағы рухани орталыққа айналған Түркістан рәміздерге құрмет мәселесін тек ресми шаралар шеңберінде емес, рухани мұра, тарихи сана және азаматтық жауапкершілік үштағанымен ұштастыра отырып жүзеге асырды. Бұл мақалада 2025 жылы атқарылған жұмыстардың мазмұны мен ерекшеліктері, олардың ұлттық бірегейлікті нығайтудағы рөлі және Түркістанның өзге өңірлерден айырмашылығы сараптамалық тұрғыдан қарастыратын боламыз.
Рәміздерге құрмет: Түркістандық жаңа идеологиялық тұжырымдама
Түркістан қаласының әкімдігі мен облыстық мәдениет басқармасы 2025 жылы мемлекеттік рәміздерге құрметті күшейту мақсатында «Рәміз – Рух – Руханият» атты тұжырымдама қабылдады. Бұл құжат рәміздерге құрметті тек мемлекеттік деңгейдегі міндет ретінде емес, рухани құндылықтар мен ұлттық тарихтың ажырамас бөлігі ретінде қарастыруды мақсат етті.
Тұжырымдаманың ерекшелігі — рәмізге құрмет насихатын үш бағытта жүргізу: Қоғамдық кеңістіктерді рәміздік мағыналармен байыту, Жастардың тарихи-мәдени танымын күшейту, Рәміздерді күнделікті өмірге енгізу мәдениетін қалыптастыру.
Қоғамдық кеңістіктердегі жаңа бастамалар:
«Ту алаңы» — 2025 жылғы басты нысан
Түркістанда 2025 жылы биіктігі 62 метрлік жаңа Мемлекеттік Ту тұғыры орнатылып, «Ту алаңы» атты ашық патриоттық экспозиция іске қосылды. Мұнда QR-код арқылы келушілер Тудың тарихы, Нұрсұлтан Назарбаевтың 1992 жылғы Ту қабылдау туралы Жарлығы, авторлар туралы мәліметтерді оқи алады. Алаңда таңғы тоғызда автоматты түрде Әнұран орындалатын дәстүр енгізіліп, бұл қала тұрғындарының күнделікті мәдени әдетіне айналды.
Рәміздер бейнеленген қалалық инфрақұрылым
Түркістанның жаңарған әкімшілік ғимараттары мен жаңа тұрғын аудандарында рәміз элементтері кеңінен қолданылды. Қаланың негізгі көшелері бойына орнатылған декоративтік панельдерде Шаңырақ, Қанатты барыс, Көк түс символикасы көрініс тапты. Бұл тәжірибе рәміздерді күнделікті ортаға енгізудің өзіндік түркістандық тәсілі ретінде бағаланды.
Білім беру мекемелеріндегі рәміздер сабағының жаңа форматы:
«Рәміз сабақтары – Ашық аспан астында» жобасы
Қаланың 20-дан астам мектебі «Ертөстік аллеясы», «Құрылтайшылар алаңы» сынды жаңа ашық кеңістіктерді пайдалана отырып, Әнұран мен Елтаңбаның мазмұнын арнайы экскурсия форматында түсіндіре бастады.
Оқушылар үшін: «Елтаңба детальдарына саяхат» интерактивті сабағы, «Әнұран тарихындағы тұлғалар» шеберлік сыныптары, «Мемлекеттік Тудың реңдеріндегі философия» атты талқылау алаңдары ұйымдастырылды.
Колледждер мен университеттердегі ғылыми-тәжірибелік жұмысы
Қожа Ахмет Ясауи атындағы ХҚТУ-де студенттер арасында «Рәміздер – ұлттық код» атты ғылыми жоба байқауы өткізіліп, жеңімпаздар рәміздерді заманауи медиа тілінде танытатын бейнероликтер әзірледі. Бұл бағдарлама өзге өңірлердегі дәстүрлі сынып сағаттарынан өзгеше — ғылыми және шығармашылық бағытты біріктірген тың әдіс болды.
Жастар арасындағы азаматтық бастамалар
«Туды көтер!» челленджі – ұлттық әлеуметтік науқан
2025 жылы Түркістандық жастар әлеуметтік желілерде бастама көтеріп, көпқабатты үйлердің ауласында, спорт алаңдарында және жұмыс орындарында шағын Ту қадау акциясын ұйымдастырды. Бұл бастама кейін Өзбекстан мен Қырғызстан студенттері арасында да қолдау тауып, халықаралық онлайн трендке айналды.
Әскери-патриоттық клубтардың кеңеюі
Қаланың әскери-патриоттық клубтары мемлекеттік рәміздерге адалдық антын жаңартудың жаңа форматын енгізді. Ант қабылдау киелі орын — Қ.А. Ясауи кесенесінің алдындағы ашық алаңда өткізіліп, оған ата-аналар мен қала тұрғындары қатысты. Бұл — рәміздер мен рухани мұраның байланысын арттырған Түркістанға ғана тән тәжірибе.
Мәдениет саласындағы ұлттық рәміздерге арналған фестивальдер
2025 жылы Түркістанда рәміздерге арналған бірнеше мәдени жоба іске асты.
«Көк туым – көк аспаным» арт-фестивалі
Жергілікті суретшілер, дизайнерлер мен студенттер Ту, Елтаңба және Әнұран образдарын жаңа форматта интерпретациялаған арт-көрме өткізді. Инсталляциялар мен графикалық композициялар қала тұрғындарының ерекше қызығушылығын тудырды.
«Әнұран — жүрек үні» музыкалық кеші
Әнұранның алғашқы нұсқаларынан бастап қазіргі мәтінге дейінгі тарих музыкалық қойылым түрінде ұсынылды. Бұл жоба рәміздерді тек құрғақ ақпарат емес, эмоциялық қабылдауға лайық мәдени мұра ретінде қайта қарауды мақсат етті.
Түркістан тәжірибесінің өзге өңірлерден ерекшелігі
2025 жылы рәміздерге құрмет көрсету бойынша Қазақстанның барлық аймағында жоспарлы шаралар өтті. Дегенмен, Түркістан тәжірибесінің бірқатар өзіндік ерекшелігі анық байқалды:
Рәміздер мен руханиятты біріктіру
Түркістандағы рәміздерге құрмет тек патриоттық бағытпен емес, Ясауи мұрасы, түркі мәдениеті және тарихи сабақтастықпен ұштастыра жүргізілді. Бұл идеологиялық тереңдік өзге қалаларда байқала бермейді.
Рәміздерді қоғамдық кеңістік дизайнына енгізу
Алаңдар, саябақтар, жаңа ғимараттар — барлығы заманауи дизайн арқылы ұлттық реңмен жарақтандырылған. Бұл визуалды патриотизмнің жаңа түркістандық моделі.
Ашық ауадағы рәміз сабақтары
Өзге өңірлердегі дәстүрлі мектеп ішіндегі сабақтармен салыстырғанда, Түркістанның ашық аспан астындағы экскурсиялық сабақтары ерекше формат ретінде танылды.
Жастардың өзіндік бастамаларының күшеюі
Рәміздер қағаздағы жоспар емес, жастардың өз еркімен жасайтын әлеуметтік трендке айналды. 2025 жылы Түркістан қаласында мемлекеттік рәміздерге деген құрметті арттыру жұмыстары мазмұндық, рухани және мәдени тұрғыдан жаңа деңгейге көтерілді. Мұнда рәміздер тек мемлекеттік атрибут емес, ұлттық рух пен тарихи жадының қуатты символы ретінде насихатталды.
JSK Enter Media