Түркістан — тек Қазақстанның ғана емес, бүкіл түркі әлемінің рухани орталығы ретінде танылған қала. 2025 жылы бұл қасиетті қаланың халықаралық деңгейдегі жобалар арқылы бірлік, ынтымақ және сенім құндылықтарын насихаттау бағытында жаңа кезеңі басталды. Түркістан қалалық және облыстық әкімдіктерінің ресми мәліметтері бойынша, жыл бойына 15 халықаралық жоба мен форум өткізіліп, оған 12 елден 2500-ге жуық шетелдік қатысушы қатысқан.
Әуелі халықаралық жобалардың мазмұнына тоқталсақ. «Түркістан – түркі әлемінің достығы» форумы
Форум 2025 жылдың мамыр айында өтті. Шараға Түркия, Әзірбайжан, Қырғызстан, Өзбекстан және Ресейден келген 800-ден астам қатысушы қатысты. Форумның басты мақсаты – түркі мемлекеттері арасындағы мәдени, рухани және білім саласындағы ынтымақтастықты дамыту, жастар арасындағы достықты нығайту. Негізгі іс-шаралар: Панельдік пікірталастар: «Бірлік пен ынтымақ – тұрақты қоғамның негізі», Жастар саммиті: қатысушылар өз елдеріндегі ынтымақты нығайту тәжірибесін таныстырды, Мәдени көрмелер: әр елдің ұлттық киімі, қолөнері мен аспаптары таныстырылды. Ресми деректер бойынша, форум соңында қабылданған «Түркістан декларациясы» түркі мемлекеттері арасындағы мәдени-гуманитарлық ынтымақтастықты нығайтуға бағытталған нақты шараларды бекітті.
«Бірлік пен сенім» халықаралық жастар жобасы
Жоба шетелдік студенттер мен белсенділерді біріктіріп, 10 күндік мәдени, спорттық және білім беру бағдарламаларын қамтыды. Бағдарлама құрамында: Ұлттық спорт түрлерінен турнирлер, Көркемөнер шеберханалары, Көпұлтты командаларда жобалық жұмыс жасау.
Шетелдік қатысушылардың пікірі бойынша, жобаның басты ерекшелігі – «әр түрлі мәдениет өкілдері бір ортада жұмыс істей отырып, бір-біріне деген сенім мен түсіністікті нығайтады». Мысалы, Түркиядан келген студент Айша Демир: «Түркістан жобасы бізге тек мәдениетпен танысу емес, шынайы достық орнатуға мүмкіндік берді».
«Ынтымақтастық алаңы» халықаралық конференциясы
Бұл конференция Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің қолдауымен ұйымдастырылып, дипломаттар, халықаралық сарапшылар мен академиялық қауымдастық өкілдерін біріктірді. Қатысушылардың негізгі тақырыптары: Әлемдік деңгейдегі этносаралық келісім моделдері, Сенім мен бірлік құндылықтарын мектеп және университет деңгейінде насихаттау, Діни және мәдени тұрғыдан үйлесімді қоғам құру тәжірибесі. Халықаралық сарапшы, Ресейден келген профессоры Ирина Белова: «Түркістандағы тәжірибе көпұлтты қоғамда сенімді қалыптастыру үшін бірегей үлгі. Мұнда тек теориялық емес, нақты іс-шаралар арқылы ынтымақтастық көрсетіледі».
Шетелдік қатысушылардың тәжірибесі мен әсері
Жобалар барысында ресми деректерге сүйенсек, қатысушылардың 92%-ы Түркістандағы тәжірибені өз елдерінде қолдануға мүмкіндіктері бар екенін атап көрсеткен.
Мәдени алмасу және өзара түсіністік
Әзірбайжан, Қырғызстан, Өзбекстан мен Түркиядан келген студенттер мен жастар өз елдерінің дәстүрін таныстырған. Осы тәжірибе екі негізгі нәтиже берді: Шетелдік қатысушылардың Түркістан мәдениетін тереңірек түсінуі, Түркістандық жастардың басқа түркі елдерінің мәдениетімен танысу арқылы өз елін бағалауының артуы.
Жастар арасындағы достық байланыстар жөнінде
Жоба барысында құрылымдалған топтық жұмыс, спорттық ойындар және шеберханалар жастар арасындағы сенім мен ынтымақты нығайтты. Ресми деректер бойынша, қатысушылардың 85%-ы жобадан кейін онлайн платформаларда өзара байланыста қалды.
Халықаралық сарапшылардың пікірі
Халықаралық сарапшылар Түркістан жобаларының бірегейлігін атап көрсетеді:
Құқықтық және әлеуметтік тұрғыдан сенім орнату: Түркістан жобалары жастардың азаматтық жауапкершілігін арттыруға, құқықтық мәдениетті қалыптастыруға бағытталған.
Мәдени дипломатия: Шетелдік қатысушылар мен жергілікті тұрғындар арасындағы мәдени алмасу тұрақты достық орнатуға септігін тигізеді.
Ұзақ мерзімді әсер: Сарапшылар жобаларды бір реттік шара ретінде емес, ұзақ мерзімді ынтымақтастық пен халықаралық тәжірибе алмасудың үлгісі деп бағалайды.
Ресми деректерге сүйеніп ой түйсек:
Түркістан қалалық әкімдігі мен Жастар саясаты басқармасы ұсынған мәліметтерге сәйкес: 2025 жылы халықаралық жобаларға 12 елден 2500 қатысушы келген; 15 ірі форум, конференция және жастар жобасы өткізілген; Жобаларға қатысқан 18–30 жас аралығындағы жастардың 88%-ы бірлік пен сенім құндылықтарын нығайтуға оң көзқарас білдірген; Ресми ұсыныстар негізінде келесі жылдары жобаларды тұрақты түрде жыл сайын өткізу, халықаралық серіктестікті кеңейту және жастар үшін мәдени-әлеуметтік платформалар құру жоспарланып отыр.
Болашақ жоспарларға тоқталар болсақ
Халықаралық жастар саммиттері: Әр жылы Түркістанда түркі елдерінің, сондай-ақ басқа да халықаралық мемлекеттердің қатысуымен жастар саммиттері өткізіледі.
Мәдени-білім беру платформалары: Онлайн және офлайн форматта жастар үшін бірлік, ынтымақ және сенім тақырыбында семинарлар, шеберханалар және интерактивті бағдарламалар іске қосылады.
Халықаралық ынтымақтастық жобалары: Қала мен шетелдік әріптестер арасында тұрақты жобалық және ғылыми ынтымақтастықты дамыту жоспарда бар.
Түркістан қаласы 2025 жылы бірлік, ынтымақ және сенім құндылықтарын насихаттау бойынша халықаралық тәжірибенің орталығы ретінде танылды. Халықаралық жобалар шетелдік қатысушылар мен сарапшылар тарапынан оң бағаланып, Түркістан түркі әлемі мен әлемдік қауымдастық арасында мәдени, білімдік және рухани көпір бола алды. Ресми деректер бойынша, бұл тәжірибе жастардың патриоттық және азаматтық сезімін арттырумен қатар, Түркістанды халықаралық деңгейдегі ынтымақтастық пен мәдени дипломатия орталығына айналдыруға мүмкіндік беріп отыр.
JSK Enter Media